Eng talabchan, eng qattiqqo‘l, eng mehribon – Mashhurlarning onalari qanday bo‘lgan?


Saqlash
18:03 / 07.03.2024 2047 2

Halima AHMEDOVA, shoira:

 

Xotiram zaiflashyapti. Bolalikning juda ko‘p xotiralari yodimdan chiqyapti. Ammo eng qizig‘i, onam bilan bog‘liqlari yanada yorug‘lashyapti. Nega bunday, – tushunmayman. To‘ng‘ich farzand bo‘lganimgami, erka, sho‘x edim. Buning aksi o‘laroq, onam juda sodda, kamsuqum ayol edi. Ba’zan bolaligimga borib qilgan sho‘xliklarim onamni ranjitardi, jahlini chiqarardi. O‘shanda u bilgan yagona qarg‘ishini ishlatardi:

 

– Hah, oyog‘ingga yara chiqmagur...

 

Bo‘ldi, ana shuning o‘zi menga kifoya edi. Darrov xafa bo‘lib, to‘nimni teskari kiyib olardim. Keyinroq, aqlimni tanigach, onamning bu qarg‘ishi duo ekanligini bildim.

 

 

Talabalikda miyamizni soxta mafkuralar bilan to‘ldirishgani bois (bu katta fojia edi) ruhoniy bilimlardan yiroq edik. Bobur g‘azallarini sevib o‘qir, shoir hayotiga qiziqardim. Bir kuni Humoyun Mirzo xastalikka chalinganda Bobur o‘g‘lining atrofini aylanib, kasalni o‘ziga Xudodan so‘rab olgani va natijada shahzoda sog‘ayib ketib, otasi og‘irlashgani haqidagi tarixiy voqeani o‘qib qoldim. “Bu axir afsona-ku, bunday bo‘lishi mumkin emas”, dedim, dugonalarim davrasida.

 

O‘tgan asrning 87-yillari shifokorlar menga saratonning birinchi bosqichi tashxisini qo‘yib, Moskva shahridagi onkologiya kasalxonasiga yuborishdi. U yerdagi jarrohlik amaliyoti o‘tkazilganiga qaramay, men kundan kun og‘irlashardim. Oradan bir qancha vaqt o‘tgach ham o‘zgarish bo‘lmagach, shifokorlar ham sog‘ayishimdan umidini uzib, dadamga telegramma jo‘natishgan. Hushim goh kelib, goh ketib turgan kunlarning birida dadam men yotgan palataga kirib keldi. O‘sha vaqt gapirolmas edim. Dadam (juda o‘zgarib ketgan bo‘lsam kerak) meni tanimadi. Ularning ortidan g‘am tortgan, mung‘aygan onam ham kirib keldi. Ota-onam ahvolimni ko‘rib, o‘kirib-o‘kirib yig‘lashardi. Shifokor ularga vaqt tugaganini bildirgach, dadam mehmonxonaga ketdi. Onam qizim bilan qolaman, deb oyoq tirab turib oldi. Moskvaning kuzi juda sovuq keladi. Tashqarida gupillab qor yog‘ardi. Menga qaraydigan hamshira onamga ko‘rpa-to‘shak keltirib berdi. Palatada yolg‘iz o‘zim yotardim. Nazarimda, og‘irlashgan bemorlar uchun shunday tartib bor edi.

 

Vaqt allamahal bo‘lgach, negadir uyg‘onib ketdim. Onam men yotgan karavot atrofida tinimsiz aylanar, shivirlab nimalardir derdi. Holsizlik g‘olib kelib, yana uyquga ketdim. Ertalab uyg‘onganimda, onam to‘shak ustiga boshini egib, og‘ir o‘yga botgancha o‘tirardi. Bildim, u tun bo‘yi uxlamagan. Ilkis boshini ko‘tarib, men tomonga qaradi, o‘rnidan dast turib, tepamga keldi. Xuddi mendan suyunchi olmoqchidek jilmayib:

 

– Qizim, qo‘rqma, sen tuzalasan. Hali hech narsa ko‘rmagandek bo‘lib ketasan, – dedi. Men ham jilmaydim.

 

Onam aytganiday, olti oy deganda oyoqqa turdim. Ammo, onaginam bir yil o‘tmay saratonga chalindi. Bu kasallik bilan uzoq kurashdi. Men noshud farzand uning dardiga darmon bo‘lolmadim. Onajonim dunyodan o‘tayotib ham men uchun qayg‘urdi:

 

– O‘zingni ehtiyot qil, qizim!

 

 

 Zulfiqor MUSOQOV, rejissyor: