Uilyam Folknerdan yosh qalamkashlarga olti tavsiya


Saqlash
10:11 / 23.11.2021 0 940

 

 1. Agar men bo‘lmasaydim...

Agar men bo‘lmasaydim, men yozmoqchi bo‘lgan narsani baribir boshqa birov yozardi. Ayni shu fikr Heminguey, Dostoyevskiy, bizning hammamizda bo‘lgan desak mubolag‘a emas. Bunga misol qilib ko‘rsatadiganlarimizdan biri – Shekspir pyesalarining muallifligiga 3 ta nomzodning da’vogarlik qilishi. “Hamlet” va “Yoz oqshomidagi tush” asarlarini olaylik, shunday asarlarni kimning yozgisi kelmaydi, axir.

 

2. Ta’sirlanmoq yomon holat emas

Avval ham ta’kidlaganimdek, yozuvchi qat’iy yozish usulini istovchilardan biri bo‘lmasligi lozim. Unga qayerdan, nima kerak bo‘lsa, ko‘chirishi kerak, shaxsan o‘zi buni ochiq shaklda e’lon qilishi, ko‘chirganini tan ola bilishi kerak.

Shu orqali o‘rtaga salmog‘i baland asar qo‘yadi va keyingi avlod ham uning yozganlaridan ta’sirlanadi. Qarabsizki, shuning o‘zi yozuvchiga katta g‘oliblik keltiradi.

 

3. Iste’dod, intizom, mehnat

Ijodning 100 dan 99 foizi iste’dod... Ijodning 100 dan 99 foizi intizom... Ijodning 100 dan 99 foizi mehnat sanaladi.

Yozuvchi hech qachon o‘z yozganlaridan qanoat hosil qilmasligi kerak. To‘g‘ri, qaysidir ishni mutassil yaxshi ko‘rish mumkin. Ammo hamisha o‘z imkoniyatlaringdan-da kattaroq maqsad qilish lozim.

Faqat yoningdagi iste’dodlar va sevgan mualliflaringdan ustun bo‘lishga urinma.

O‘zing ulardan shunchaki o‘zib ketishga harakat qil!

 

4. Mazmun va uslub

Fikrimcha, uslub oz bo‘lsa-da mazmundan kelib chiqqan holda yaratiladi. Yozuvchi xayolini uslub yaratishga ko‘pam qaratmasligi kerak. Agar shunday qilsa, yozganlarining tashqarisi bezak, ichkarisi “tezak” bo‘ladi. Unday asar ko‘zga iliqlik bag‘ishlashi, quloqqa hush yoqishi aniq, biroq mazmunan juda quruq bo‘ladi.

 

5. Yozuvchi birinchi navbatda o‘quvchi bo‘lishi kerak

O‘qimoq, o‘qimoq, yana va yana o‘qimoq. Qo‘lingga nima tushsa o‘qi – hatto, davrning barcha katta-kichik yozarmanlarini, klassiklarning yaxshiyu yomonini, o‘qi, o‘rgan, so‘ngra fikrla, bularning yutuq va kamchiliklarini taqqosla, shundan o‘zingga xulosa chiqar.

Huddi o‘tinchining shogirdi kabi aynan qaysi daraxtni kesishni, qayerdan kesishni, qaysi g‘o‘la olovga kuchliroq taft berishini o‘rgan.

O‘qi! O‘qiganda ham joningga azob berib o‘qi. Keyin esa yoz. Agar yaxshi nimadir chiqsa, nima qilish kerak o‘zing bilasan, yaxshi chiqmasa derazadan ulqotirib yubor, yo‘qolsin, ketsin...

 

6. Qarshilik yo‘q...

Ba’zida eshitib qolaman, kimlardir “Turmush qurmasaydim, bolalarim bo‘lmasaydi, katta yozuvchi bo‘lardim”, deya noliydi yoxud kimlardir “Falon ishda ishlamasaydim, aniq buyuk shoir bo‘lardim”, deya o‘z-o‘ziga norizolik bildiradi.

Men bunday narsalarga ishonmayman! Menimcha, agar sen yozishing kerak bo‘lsa yozasan, amin bo‘lki, bunga hech narsa qarshilik qilolmaydi.

 

Rus tilidan Rahmat Bobojon tarjimasi

Izoh yo‘q

Izoh qoldirish

So‘nggi qo‘yilgan

Barchasi

Bilasizmi?

12:06 / 13.06.2024 0 117
Nemislar qanday qilib sanitar tozalikka o‘rgatilgan?

Qatra

17:06 / 11.06.2024 0 93
Oriyat

Qatra

10:06 / 11.06.2024 0 114
O‘g‘lim katta ishda ishlaydi…

Qatra

14:06 / 10.06.2024 0 247
XXI asrning qalampir maqoli

Qatra

12:06 / 06.06.2024 0 574
Didimizning tarozisi buzilib qolganmi?



Ko‘p o‘qilgan

Barchasi

Qatra

20:12 / 07.12.2021 143 207889
Oppoq qog‘oz va qora dog‘

Hikmat

20:12 / 02.12.2021 88 97796
Eshikka osilgan taxtacha

Qomus

11:12 / 29.12.2021 4 23735
Kompetentlik

Qomus

17:08 / 04.08.2023 4 23261
Milliy urf-odatlar

Qomus

10:12 / 28.12.2021 9 17479
Manqurt(lik)

Qomus

15:07 / 28.07.2023 5 16683
Mehmon. Mehmondorchilik odobi. Mehmondo‘stlik

Qomus

12:04 / 17.04.2023 1 15346
Xarakter

Qomus

10:09 / 26.09.2023 3 13707
Ommaviy madaniyat

//